Không phải hỏi mình đang ở Hà Nội, Hà Giang hay Sài Gòn. Mà hỏi: tâm mình đang ở tầng nào của đời sống?
Câu hỏi sâu như giếng cổ:

1️⃣ KẺ KHÔN – CẢNH GIỚI SINH TỒN
Kẻ khôn sống bằng so đo.
Nhanh trí. Lan lẹ. Biết né đòn. Biết tính lợi.
• Họ biết “ai đang có quyền”.
• Biết nói câu nào có lợi.
• Biết im lúc cần.
• Biết đi trước nửa bước để không thua.
Khôn không xấu. Nhưng khôn mà chỉ để hơn thua, thì vẫn đang ở cảnh giới “rừng sinh tồn”.
Ở tầng này, đúng, sai không quan trọng bằng có lợi hay không.
Đây là cảnh giới của:
• Sợ mất phần.
• Sợ thua thiệt.
• Sợ bị qua mặt.

👉 Ứng dụng hiện sinh:
Nếu ta suốt ngày phải tính toán để tồn tại…
Có thể ta vẫn đang sống trong “nỗi sợ thiếu thốn”.

2️⃣ NGƯỜI THÔNG MINH – CẢNH GIỚI NHẬN THỨC

Trí tuệ không phải biết nhiều.
Mà là biết đủ.
• Biết mình đang ở đâu.
• Biết mình sai mà không tự ái.
• Biết buông khi cần.
• Biết thương người chưa hiểu mình.
Người trí tuệ không cần hơn ai.
Họ chỉ cần đúng với lương tâm.

Họ thấy:
Khôn quá dễ thành gian.
Thông minh quá dễ thành kiêu.
Chỉ có trí tuệ mới sinh ra từ bi.
Ở cảnh giới này:
• Được không mừng quá.
• Mất không đau quá.
• Khen không bay.
• Chê không sập.

👉 Ứng dụng hiện sinh:
Mỗi khi ta bớt phản ứng
Bớt hơn thua
Bớt chứng minh mình đúng…
Là ta đang dịch chuyển cảnh giới.

VẬY TA ĐANG Ở ĐÂU?
Sự thật thú vị là:
Một ngày… ta có thể ở cả ba tầng.
Sáng khôn để xử lý công việc.
Chiều thông minh để giải quyết vấn đề.
Tối trí tuệ để soi lại chính mình.
Cảnh giới không phải nơi để khoe. Mà là nơi để nhận ra mình còn cần trưởng thành ở đâu.

Chúng tôi:
Người từng đi qua chiến tuyến biên cương Vị Xuyên Hà Giang. Từng thấy sinh – tử mỏng như sương sớm…
Thì câu hỏi “ta đang ở đâu” không còn là triết lý suông. Mà là câu hỏi của người đã nếm đủ vị đời.

Khôn để sống.
Thông minh để hiểu.
Trí tuệ để thương.
Và khi thương được…
Ta không cần hỏi mình ở cảnh giới nào nữa. Vì lúc đó,
Ta đang ở ngay trong chính mình.
——@
Một ngày ba cõi đảo điên
Sáng khôn, chiều hiểu, tối thiền soi tâm
Hỏi ta đang ở cảnh âm?
Hay đang mở cửa chân tâm sáng ngời

Khi thôi cần phải hơn người
Là khi cảnh giới đổi dời trong ta
Cõi đời vốn chẳng gần xa
Chỉ do một niệm mà ra thiên đường.

Thăm Nhà báo Kim Quốc Hoa (27 Tết Bính Ngọ)